Wie door Dronten fietst, ziet rechte wegen, brede sloten en weidse akkers. Het voelt vanzelfsprekend, maar een kleine zeventig jaar geleden klotste hier nog water. Dronten staat op de bodem van de voormalige Zuiderzee. Dat verklaart veel van wat je vandaag in en rond de plaats ziet: van de strakke verkaveling tot de jonge bomen in sommige wijken.
In dit artikel lees je hoe de Flevopolder ontstond, waarom Dronten werd gebouwd en hoe een plan op de tekentafel uitgroeide tot een gemeente waar mensen wonen, werken en elkaar ontmoeten.
Van binnenzee naar meer
De Zuiderzee was eeuwenlang een grillige binnenzee. Ze bood vissers een bestaan, maar zorgde ook voor overstromingen langs de kusten. Na de zware watersnood van 1916 kreeg het plan van ingenieur Cornelis Lely eindelijk politieke steun. Met de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 werd de zee afgesloten en veranderde ze geleidelijk in het zoetwatermeer dat we nu het IJsselmeer noemen.
Het afsluiten was maar de helft van het verhaal. Lely wilde ook nieuw land winnen. Eerst volgden de Wieringermeer en de Noordoostpolder. Daarna was Oostelijk Flevoland aan de beurt, het gebied waar Dronten later zou verrijzen.
Het droogmaken van Oostelijk Flevoland
Rond het toekomstige polderland werd een ringdijk aangelegd. Toen die in 1956 gesloten was, begonnen gemalen als Colijn, Lovink en Wortman het water weg te pompen. In 1957 viel Oostelijk Flevoland droog. Wat overbleef was een vlakte van natte klei en slib, nog lang niet geschikt om op te wonen of te boeren.
Om de grond te laten rijpen, werd vanuit vliegtuigen riet gezaaid. Het riet onttrok water aan de bodem en hield onkruid tegen. Daarna groeven ploegen sloten en tochten, en legden ze drainage aan. Pas na enkele jaren was de grond stevig genoeg voor landbouw. Tijdens dit werk kwamen trouwens tientallen scheepswrakken boven, stille getuigen van de tijd dat hier nog werd gevaren.
Een plaats op de tekentafel
De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders ontwierp de polder van tevoren tot in detail: waar de wegen kwamen, hoe groot de kavels werden en waar dorpen moesten liggen. Aanvankelijk waren er veel kleine dorpen gepland, op fietsafstand van elkaar. Toen de auto steeds gewoner werd, bleek dat niet meer nodig. Het plan werd teruggebracht tot een paar kernen, met Dronten als centrale plaats.
De naam verwijst naar het Friese dorp Dronrijp, een knipoog naar de streek aan de overkant van het water. In 1962 kwamen de eerste bewoners. Kort daarna volgden Swifterbant en Biddinghuizen, de twee andere kernen die samen met Dronten de gemeente vormen.
Pioniers in een nieuw land
De eerste inwoners waren echte pioniers. Boeren moesten worden geselecteerd voordat ze een kavel mochten pachten, en ook ambachtslieden, onderwijzers en winkeliers kwamen uit alle delen van het land. Er waren nog weinig voorzieningen, de wind had vrij spel en bomen moesten nog groeien. Toch ontstond juist daardoor een sterk gemeenschapsgevoel: iedereen was nieuw en iedereen bouwde mee.
Een opvallend symbool van die tijd is De Meerpaal, het in 1967 geopende ontwerp van architect Frank van Klingeren. Het gebouw was bedoeld als overdekt dorpsplein waar markt, sport, theater en ontmoeting samenkwamen. Het idee van een open, gedeelde ruimte paste goed bij een plaats die zichzelf nog moest uitvinden.
Wat de polder nog altijd laat zien
Ook vandaag is de oorsprong van Dronten goed te herkennen. Wil je zelf op zoek gaan naar sporen van die geschiedenis, let dan eens op deze kenmerken:
- De rechte, planmatige wegen en sloten
- Grote landbouwkavels met verspreide boerderijen
- Gemalen die het waterpeil nog dagelijks regelen
- Scheepswrakken en monumenten die verwijzen naar de Zuiderzee
- De ligging onder zeeniveau, beschermd door dijken
Van jonge polder tot volwassen gemeente
In 1972 werd Dronten een zelfstandige gemeente. Sindsdien is de plaats flink gegroeid, met nieuwe wijken, scholen en bedrijven. De landbouw is belangrijk gebleven, maar ook onderwijs, recreatie en evenementen geven de gemeente een eigen gezicht. Wie wil volgen hoe Dronten zich vandaag verder ontwikkelt, vindt actuele berichten over de plaats bij Dronten Nieuws Vandaag.
Wat Dronten bijzonder maakt, is dat de hele geschiedenis binnen één mensenleven past. Er wonen nog mensen die zich de eerste jaren herinneren, toen de straten modderig waren en de horizon leeg. Als je hun verhalen hoort of zelf door de polder rijdt, besef je hoe uitzonderlijk het is dat een plek die ooit zeebodem was, nu voor zoveel mensen gewoon thuis is.
